سیر نخبه کشی در ایران

تاریخ انتشار: ۰۷ بهمن ۱۳۸۸
افشین اوحدی

      این مقاله سعی دارد به بهانه سال گشت از میان بردن صبوعانه و حماقت گونه بنیانگزار مدرنیسم در تاریخ ایران : امیرکبیر همیشه جاودان  به مروری تحلیل گونه بر سیر نخبه کشی در تاریخ معاصر ایران پردازد .  رویدادی که تا کنون تبعات آن دامان کشور را فراگرفته است و خسارات جبران ناپذیری را در مسیر پیشرفت این مرز و بوم رقم زده است .

چنانچه مطالعه ای هر چند گذرا بر سیر تاریخ معاصر ایران بیفکنیم متوجه می شویم که بعد از شکوفایی هنر و ادب و معماری ایران به شیوه پاسداشت اصالت های سنتی و اسلامی در عهد صفوی در دوران قاجار شاهد نوعی گرایش جدی نسبت به تجدد و مدرنیته در سبک و سیاق زندگی مدنی به تاسی از ارتباط های بیشتر با وادی فرنگ علی الخصوص روس و انگلیس بوده ایم اگر چه در اواخر حکومت قاجار بی بند و باری و لا ابالی گری نیز نوعا چاشنی آن گردید . اما به هر حال از نقاط قوت بارز این گرایش به تجدد و یا مدرنیته     همانا تربیت افراد فرهیخته و تحصیلکرده در همان وادی فرنگ و فرنگستان و ارائه خدمت ایشان در بازگشت به وطن و همین نقش کارساز در ارتقای فرهنگ و بینش مدنی بوده است . نقطه اوج و شکوفایی  به نوعی گرایش به بومی سازی آموزش های آکادمیک در کشور را می توان در تاسیس دارالفنون به عنوان کانون زایش اندیشه و فکر به همت صدارت اعظم ناصر الدین اشاه قاجار  امیر کبیر یافت اگرچه قتل ناجوانمردانه او با فریب دادن شخص شاه بنا به توطئه اطرافیان این نقطه عطف را مدت های مدید در حضیض فروبرد چرا که یکه تازی و محبوبیت صدر اعظم را بر نتافتند و آن ضایعه را ببار آوردند .

اما در زمان معاصر نیز به عینه شاهد بودیم که ریشه های برخورد کور در جامعه مبادرت به ترور و حذف فیزیکی نواندیشان و روشنفکران حنی دینی نمود و شدید ترین آن ها در جریان انقالاب بهمن 1357 و خصوصا  بعد از آن  با شهادت یاران صدیق انقلاب رجایی و باهنر و استاد مطهری و بهشتی و شهدای محراب و ... هم چنین قتل های موسوم به زنجیره ای وتبعید فیلسوفان و فرهیختگان و نخبگان و ... و در بند کشیدن ایشان که در حوادث اخیر در کشور شاهد برخورد قهریه با فرزندان برومند انقلابیون سال1357  و یادگارهای سرداران دفاع مقدس هستیم ! 

در یک نتیجه گیری فلسفی از این مقال و بحث باید گفت جامعه امروز ایران نیز از نوعی استبداد، این بار در لوای حکومت دینی آمیخته با سیاست ورزی و یا بهتر است بگوییم سیاست بازی در رنج است  به گونه ای که این لوا را عایقی برای اقدامات خشن و یا کور و توجیه آن قرار داده اند . فراموش نکنیم که   ریشه های انقلاب سال 1357 را  . و اینک بهاری دوباره در زمستان نمود یافته است !   

پردیس ثابتی: افتخاری دیگر از ایران زمین

پردیس ثابتی، زیست‌شناس ایرانی‌تبار آمریکایی و ساکن ماساچوست، با پژوهش‌هایی در زمینه چگونگی تکامل ژنوم انسانی شناخته شده است.نام این دانشمند جوان در بهار سال جاری در جوامع علمی و در محافل خبری دنیا به عنوان یکی از نوابغ جوان بازتاب یافت.خانم ثابتی در کارهای هنری نیز فعالیت دارد و در حاشیه‌های کارهای علمی خود به خوانندگی نیز می‌پردازد.پردیس ثابتی خوانندگی یک گروه راک،  Thousand days به نام هزار روز
 را بر عهده دارد که تاکنون از این گروه سه آلبوم منتشر شده است

پردیس ثابتی در سال ۱۳۵۳ در تهران زاده شده است. او از دو سالگی به همراه خانواده‌اش به آمریکا مهاجرت کرد و در آنجا ساکن شد.

وی دوره لیسانس را در «مؤسسه تکنولوژی ماساچوست»، ام.آی.تی، سپری کرد و پس از آن تحصیلات عالی خود را در دانشگاه آکسفورد ادامه داد.پردیس ثابتی تحصیلات خود را در دانشگاه هاروارد آمریکا نیز با نتیجه‌ای شگفت‌انگیز به پایان رساند:

 او سومین زن در طول تاریخ این دانشگاه بود که با معدل ۱۰۰ و مدارج کامل فارغ‌التحصیل شد
 

پس از آن بود که دانشگاه هاروارد از او دعوت به همکاری کرد و اکنون پردیس ثابتی، با عنوان استادیار هاروارد، یکی از استادان جوان ایرانی‌تبار در این دانشگاه به شمار می‌رود و سرپرستی یک پژوهش مهم پزشکی، در باره تکامل انسانی، را در مرکز سامانه‌های زیست‌های تکاملی بر عهده دارد..دکتر پردیس ثابتی در گفت‌وگویی با رادیو فردا در مورد پژوهش‌های علمی خود در دانشگاه هاروارد می‌گوید: «در دانشگاه هم به جوانان آموزش می‌دهم و هم در آزمایشگاه، پروژه‌ای دارم که روی آن کار می‌کنم. حوزه کار من ژنوم و "بیماری‌های توانمند" است.»

خانم ثابتی می‌افزاید: «البته من بیشتر روی مالاریا کار می‌کنم. می‌دانید که مالاریا سالانه صد میلیون نفر یا بیشتر قربانی می‌گیرد که از آن میان، یک یا دو میلیون کودک در آفریقا از این بیماری تلف می‌شوند.»

شبکه تلویزیونی سی.ان.ان از پردیس ثابتی به عنوان «یکی از هشت نابغه عصر نوین» یاد کرده‌اند.